Юбилярларымыз
Маневий «Чокъракъ»ларны
чокълаштыргъан шаире ве языджы
Наджие АМЕТОВА: « Балалар дюньясы
меним ичюн якъын ве къыйметлидир»
Языджы, журналист Наджие Аметова «Къырым» газетининъ саифелеринде басылгъан макъалелеринен, балалар ичюн икяелеринен, шиирлеринен эм де чыкъкъан китапларынен халкъымызгъа беллидир. Бу куньлерде Наджие ханым озь 50 йыллыкъ юбилейини къайд этти.
Наджие Рефат къызы Аметова (Усеинова) 1959 сенеси Озьбекистаннынъ Сырдарья виляетиндеки «Озьбекистан» колхозында дюньягъа кельди. Мектептен сонъ, 1977-1982 сенелери Низамий адына Ташкент девлет педагогика институтынынъ рус ве къырымтатар шубесинде окъуды. Бунынънен берабер «Ленин байрагъы» муарриетинде ачылгъан «Кой ве шеэр корреспондентлери университети» акъшамлыкъ курсына къатнады.
Институтны битирген сонъ «Ленин байрагъы» газетининъ мектюплер болюгинде, сонъра санат ве совет къуруджылыгъы болюгинде мухбир оларакъ чалышты. 1989 -1992 сенелери «Йылдыз» меджмуасында уйкен муаррир олып ишледи. 1992 сенеси къорантасынен ватаны Къырымгъа кочип, Акъмесджит шеэринде ерлешти.
1995 сенеси Къырымтатар музыкалы-драма театринде къырымтатар тилинден дерс берди. Бунынънен берабер къырымтатар радиосында балалар ичюн эшиттирювлер программасында икяелеринен сыкъ-сыкъ чыкъышта булунды.
1996 сенесинден берли «Къырым» сербест ичтимаий-сиясий джумхуриет газетинде санат ве медениет болюгинде чалыша. Санат, медениет, маариф, эдебиятны айдынлата, терджимелер япа, балалар ичюн икяе ве шиирлер яза, «Чокъракъ» балалар саифесини чыкъара.
Наджие ханымдан: «Не ичюн сиз балалар языджысы олдынъыз? Яни иджадынъызны балаларнен багъладынъыз? - деп сорадым. О бойле деди:
- Асылында шиирлерге меракъ менде мектепте окъугъанда пейда олды. «Балкъуртчыкъ» адлы биринджи шииримни 8-нджи сыныфта окъугъанда яздым. 1975 сенеси бу шиирни «Ленин байрагъы» газетинде бастылар. Бу манъа буюк рух берди. Табиат, мектеп акъкъында шиирлерни язмагъа девам эттим. Икяелер де яздым.
Институтта окъугъан девиримде эдебиятнен багъым зияде къавийлешти. Севги мевзусында бир къач левха яздым. Шуны къайд этмек истейим ки, языджыларымызнынъ эр биринде балалар ичюн язгъан шиирлери ве икяелери бар. Амма о вакъытта эдебиятымызда балалар ичюн эсерлер, эсасен икяелер язгъан языджылар аз олгъаныны корьдим.
Бала шиирлерини, икяелерини язмакъны девам этмек фикирине кельдим. Хусусан, къорантамда балаларым олгъан сонъ, оларнынъ дюньясы меним ичюн даа да якъын олды. Вакъыт кечтикче, балалар эдебиятына мерагъым эксильмеди, онен бугуньде де огърашам.
Иште, 1976 сенеси Наджие Аметова ичюн махсулдар олды. О, бири-дигери артындан «Бизим Зера», «Къызчыкъ», «Къарылгъач», киби шиирлер ве «Къартанамнынъ икяеси», «Сервер ве мен» киби икяелерини бастырды. 1982 сенеси «Пенджереден бакъкъанда», «Юкъусыз гедже» икяелерини дердж этти. 1983 сенеси «Йылдыз» меджмуасында «Чубалыкъ сачлар», «Койде» адлы икяелери дердж этильди.
1986 сенеси «Ленин байрагъы» газетинде «Бу девранда» шиири ве языджы Н.Красильниковнынъ «Алдангъан умка», «Бекленильмеген корюшюв» адлы икяелерини терджиме этти.1987 сенеси «Ленин байрагъы»нда «Огренир», «Эмине» адлы шиирлери нешир этильди. 1990 сенеси языджы А.Асыловнынъ «Васиет» икяесини терджиме этип, «Йылдыз» меджмуасында бастырды.
1996 - 2000 сенелери языджы ичюн махсулдар йыллар олды. О, шу девирде «Улачыкъ», «Тенбель ферик», «Кучелек», «Къозучыкъ», «Эдиечик», «Дагъда йылбаш», «Къаракъаш», «Къызчыкъ ве сычанчыкъ», «Шемсие», «Сычан ювасы бинъ алтын», «Таракъоту», «Бахшыш» адлы икяелер ве масалларны, «Баарь» шиирини язды. Оларны «Къырым» газетинде бастырды . Украин халкъ масалы «Арслан укюмдарлыгъы алтындаки айванлар» масалыны терджиме этти.
Н.Аметованынъ бир сыра икяелери Судакъ шеэринде ана тилимизде чыкъкъан «Сувдагъ сеси» ве украин тилинде чыкъкъан «Кримсьа свiтлиця» газетлеринде ве «Йылдыз» меджмуасында дердж олунды.
2000 сенеден языджы эсасен шиирлер язды. Шиирлер ве икяелеринде мерхаметлик, эмексеверлик, бильгиге ынтылув, балалар арасындаки достане мунасебет киби чизгилер акс эттирильген. Языджынынъ эсерлеринде миллийлик бар. Олар саде, анълайышлы тильде язылгъан, къолай окъула.
Затен онынъ ильк шиирлери «Къарылгъач» адлы муэллифликте чыкъкъан шиирлер китабына кирсетильди. Бу китап 1982 сенеси Ташкентте Гъафур Гъулам адына эдебият ве санат нешриятында чыкъты. «Дагъда байрам» адлы экинджи китабы 2000 сенеси Акъмесджитте «Таврия» нешриятында басылды.
Субетимиз вакътында Наджие ханым планлары акъкъында бойле деди:
- Бугуньде балалар ичюн «Мелек» адлы шиирлер джыйынтыгъым неширге азыр. Келеджекте балаларгъа ана тилимизни огренмеге ярдым этеджек кроссвордларны азырламакънен огърашмагъа истейим. Бойле бир къач эглен-джели кроссворд энди азырладым. Кроссворд китапчыгъыны нешир этмекни де тюшюнем. Бунынънен берабер журналистика фаалиетимни девам этеджем.
Наджие ханым ал-азырда Акъмесджитте яшай, омюр аркъадашынен берабер бир огъул ве бир къыз осьтюрип тербиейлер. О 2002 сенесинден Украина языджылары миллий бирлигининъ эм де 2004 сенесинден Украина журналистлер миллий бирлигининъ азасыдыр.
Севиль АБДУРАХМАНОВА.
Зенаатдашымыз Наджие АМЕТОВАны догъгъан куню мунасебетинен джан-го-нъюльден хайырлаймыз! Онъа къавий сагълыкъ, узун омюр, аилевий бахт, иджадий мувафакъиет тилеймиз. Ондан янъы, меракълы, окъунакълы эсерлер беклеймиз. Ильхам онынъ къальбини ич бир ва-къыт терк этмесин! Хайырлы яшлар!
«Къырым» муарриети.
Фикирлер
Фикирлеринизи языныз