Бугунь энъ муим ве энъ актуаль меселелерден бири - ана тилимизнинъ алы, аджыныкълы вазиетидир. Бала-чагъа, яш-къарт эвде, сокъакъта - эр ерде бири-бирилеринен ябан-джы тильде къонушалар. Эксериет ана-бабалар бунъа табиий ал, деп бакъалар ве шекер-шербет балачыкъларынен рус тилинде сакъынмайып лаф этелер. Ярынки кунни тюшюнмейлер, тилимиз джоюлса, алымыз не ола-джагъыны акъылларына биле кетирмейлер.
Меним назарымда ана тилимизни ред этмеген, севип-сайгъан инсанлар бу - шаир ве языджылар. Оны яшатмакъ ичюн курешкенлер исе «Маарифчи», къырымтатар тили ве эдебияты оджалары, миллий мектеплердир. Эбет, миллий мектеплерде ана тили муити зайыфча сезиле, амма мында миллий рух, миллий тербие бар. Шунынъ ичюн де миллий мектеплер, милий сыныфлар бизге сув ве ава киби пек зарур. Буны ана-бабалар да анъласалар экен.
Мектеплерде чалышкъан акъикъий къырымтатар оджалары балаларымызгъа ана тилини, эдебиятны, медениетни огрете, оларгъа ватанперверлик, миллетперверлик дуйгъуларыны ашлай.
Озь фикирлеримнинъ исбаты оларакъ, якъында районымызда олып кечкен бир тедбир акъкъында икяе этмек истейим.
Джанкой район мектеплеринде чалышкъан къырымтатар тили ве эдебияты оджаларынынъ невбеттеки усулий (методик) бирлешмеси Медведевка окъув тербиевий комплексинде олып кечти. Мында къырымтатар тили ве эдебияты дерслерини тата-къардаш Къуртсеит Зера Рефатовна ве Эльвира Рефатовна алып баралар.
Макъсат: Къуртсеит Зера оджанынъ иш теджрибесинен танышмакъ эди. Бу тедбир ичюн махсус талебелер сызгъан ресимлер сергиси тешкиль этильген ве этнографик коше азырлангъан. Энъ меракълысы Зера оджанынъ 11-сыныфта «Сюргюнлик деврининъ эдебияты» мевзусында кечирген дерси олды. Оджа талебелеринен берабер И. Асанин, А. Осман ве Э. Умеровнынъ иджадында сюргюнлик мевзусы насыл акс этильгенини нумайыш эттилер. Зера оджапче дерсте интерактив ве инновацион технология усулларыны пек ерли ве семерели къулланды. Талебелер группаларнен чалыштылар, харитадан файдаландылар, плакатлар, джедвеллер тиздилер, къырымтатар рессамларынынъ сюргюнлик мевзусында сызгъан ресимлерине изаат бердилер, Идрис Асаниннинъ шиирлерини ифадели окъудылар.
Оджа дерсни озю язгъан шииринен - оптимизмнен екюнледи.
Дерс пек семерели кечти. Талебелер мевзуны пек яхшы менимседилер. Оларнынъ юрегинде ана тилимизге севги, ватанперверлик, миллетперверлик ышыкълары пейда олды. Бу ышыкъларны, эльбетте, Зера оджапче пейдалады.
Зенаатдашлары Зера оджапченинъ дерсини пек бегендилер, хусусан яш оджалар чокъ шей огрендилер ве пек мемнюн олдылар. Дерстен сонъ талебелер кучюк концерт нумайыш эттилер.
Биз бу балачыкъларгъа ве оларнынъ оджаларына бакъып: «Ёкъ бизим тилимиз ольмейджек, бизим келеджегимиз бар», - деген нетиджеге кельдик.
Зера оджапченинъ талебелери бир къач сенеден берли къырымтатар тили ве эдебиятындан джумхуриет олимпиадасында нуфузлы ерлерни къазанып кельмектелер.
«Юректен агъласанъ, сокъур козьден де яш келир», деген аталар сёзю нафиле айтылмагъан.
Азиз ве мутебер оджалар! Балаларымызгъа озь догъмуш ана тилимизни джан-юректен огретейик. Заметлеримиз зая кетмез.
Урьметли ана-бабалар, къыйметли къартана-къартбабалар! Балаларынъызнен, балдан татлы торунларынъызнен озь ана тилинъизде лаф этинъиз!
Чюнки олар сизинъ эвлятларынъыз,
олар сизинъ келеджегинъиз,
къаранлыкъта чырагъынъыз,
къартайгъанда таягъынъыздыр.
Лутфие ЗЕЙТУЛЛАЕВА,
Завет-Ленинское кою умумтасиль
мектебининъ оджапчеси.
Фикирлер
Фикирлеринизи языныз