Баласы къазакъ алгъанына ана-бабалар ёл берелер
27 Июня 2009 | Миллий медениет
Къайгъы иле
Бу меселеде йымшакъ гонъюллилик косьтермек -
миллетнинъ тамырына балта урмакътыр
Сонъки вакъытларда ассимиляциянынъ янъы - къолай тарафлары кениш даркъала. Миллетимизнинъ кунь-куньден ёкъ олып кетеяткъаныны корип, юрек агърысына огъраймыз.
Чокъ языкъ ки, миллийликни сакълап,тилини имае этмек, миллий менфааткъа уяракъ янъы аилелер тешкиль этмек яшларымызнынъ акъылына кельмей. Я да яшларымыз эвлеринде ана-баба тарафындан миллийликни сакъламакъ кереклиги акъкъында керекли тербие алмайлар. Ана-бабанынъ йымшакъ гонъюлли олгъанындан файдаланып, балалар миллетнинъ тамырына балта уралар.
Чокъ аллларда къыз я да огъланлар мусульман олмагъан миллет векиллерини аиле къурмакъ ичюн сечип алалар. Себеби «севги» эмиш. Бу анълам ич догъру дегиль, чюнки севги бу вакътынджа бир дуйгъудыр ве севгини эбедий олмасы ичюн яшларымыз энъ-эвеля миллийликни тюшюнмек кереклер.
«Бугунь мен бу инсангъа эвленсем, бир йылдан балам олса, онынъ адыны не къоймакъ мумкюн, я да эвде, миллетимиз арасында сонъунда алым насыл олур?» - деген фикир яшларымызнынъ акълына кельмей ве бу акъта ана-бабалар джиддий, къатиен суретте балаларына анълатсалар, яхшы олур эди.
Кене бир фикир, ассимиляциягъа чокъсу алларда имамларымыз ярдым этелер. Сонъки вакъытларда чокъ джамилерде сабыкъ христиан балалары, чокъсу 20-25 яштаки йигитлер келип, ислям динини къабул эттим, деп, намазгъа къатнайлар. Бизим джамиге 3-4 йигит къатнай, эбет, оларгъа имам ич бир талап къоймай.
Ислям динини кутькен башкъа миллет йигити акъикъатен де догъру фикирде олса, о къырымларнынъ тилини огренмеси шарт, оларнынъ урф-адети, медениенинден, шариатындан хаберлери олмакъ керек. Буларгъа истеклери олмасы керек.
Бу тарафларгъа кимсе эмиет бермей: имам да, къызларны алдатып алгъан шу христиан йигитлер де. Мен ислям динини къабул эттим, деп къызларымызны алдатып алмакъ бу хиянетликтир. Оларгъа къызларны бири-бирилерини «севдилер», деп къолайлыкънен берип, миллетимизни ёкъ эткен ана-бабалар да хиянет сайылмакъ керек. Шу ислям динини къабул эткен православ йигитнинъ келеджектеки аилеси насыл тильде лаф эте-джек? Эбет, рус тилинде. Ойле экен, я не ичюн бизим чокъ сайгъылы ана-бабаларымыз къолайлыкънекн балаларыны башкъа миллетке берип, аиле къурып озь миллетини ёкъ этелер?
Мен эминим ки, бизим заманда ич бир православ баласы мусульман олып, мусульман тарафында турмаз, бу шейге алданмамакъ керекмиз.
Христиан йигитлерине акъайгъа чыкъкъан къызлар келеджекте хал-къындан узакълашыр ве кет-кете православ джемиетине синъип кетер, озь халкъындан айрылыр. Христианларнынъ яш балалары, къартлары, апайлары не ичюн ислям динини къабул этмейлер? Чюнки оларда менфаат ёкъ, файда ёкъ.
Эвель-эзельден ускутлилер миллетине уймагъан инсанларны халкъ джезасына огърата, джемааттан айыра эдилер. Шу себептен миллет темиз-пак олып, тербие сагълам олгъан.
Биз миллийликни сакълап къалмакъ ичюн бугунь джихат илян этмек керекмиз. Бу, иште сиясетчилеримиз, алимлеримиз, молла-имамларымыз, дин джемиетлерининъ реислери халкъ башында турмакъ кереклер, Лякин чокъ имам-моллалар джамилерде тек намаз къылып, вааз эшиттирип, мусульманларны эвлерине къайтарталар.
Миллий газетлерге язылмакъ, оларны балаларына окъутмакъ, ана тильде лаф этмек, башкъа миллетке къарышып кетмемек акъкъында пек аз айтыла, бу саада иш алып барылмай.
Биз башкъа халкъ айнеджилерине къолайлыкънен инанып, балаларымызнен берабер миллеттен узакълаша беремиз. Кечмиште, тарихымызда олгъан «Алакат фаджиасы»нда олып кечкен вакъиалар бизге дерм олмады, гъалиба. Бир къазакъ адамы Ускутте 1929 сенеси 250 адамнынъ башына еткен. Шу къазакътан о къадар белягъа огърагъанымызны унутып да оларгъа инанып, ич бир шарт къоймагъан алда джемиетлеримизге оларны къабул этмек бу джинаетчиликтир, бу иште сакът олмакъ керекмиз.
Биз бу алгъа къалгъанымызгъа тек озюмиз къабаатлымыз, озюмиз озюмизни алдатамыз ве башкъа миллетлерге къул оламыз.
Алла бизге акъыл берсин. Амин!
Бир фикирим бар: халкъымызнынъ эписи «къырымлар» адыны алмагъа истемез экен, адымызны темель этип, «къырым-татар» къоймакъ керек. Бундан ким темелли, ким темельсиз олгъаны белли олур. Кабардино-балкар, къарачай-черкез, чечено -ингушлар киби олсун. Тек къырымтатар олмасын. Къурултайнынъ невбеттеки сессиясына бу теклифим бар.
Тейфукъ МАМУТ.
Фикирлер
Фикирлеринизи языныз