“Миллетимиз динимизни, урф-адетлеримизни, медениетимизни, иншалла, илерилетир”
13 Сен 2008 | Миллий медениет
Мукъаддес Рамазан айында Къырым мусульманларынынъ муфтиси аджи Эмирали АБЛАЕВге бир къач суальнен мураджаат эттик. Ашагъыда субетимизни дикъкъатынъызгъа теклиф этемиз.
-Кеченде олып кечен Къурултайда муфтиятнынъ янъы эркяны сайланды. Бу мунасебетнен ишинъизде насылдыр денъишмелер олдымы?
-Эбет де денъишмелер олды. Муфтияткъа янъы адамлар кельди. Эписи иляхиятны окъуп битирген инсанлардыр. Янъы адамлар, янъы чалышмалар. Бугуньки ишимизде гузель чалышмаларымыз бар, келеджекте де даа гузель ола-джагъына умют этемиз.
Эбет, муфтият азалары Къырымнынъ кой-къасабаларына сыкъча барып кельмелери, анда иш алып бармалары ичюн араба меселеси агъырдыр. Бу меселе чезильсе, ишни даа да яхшы алып бармакъ мумкюн олур эди.
Шимди Кебир джамининъ тамирини башладыкъ. Даа эки генчимиз иляхиятны окъуп битирди. Бири Джанкойден, бири Багъчасарайдан. Оларны да ишимизге джельп этмекни козьде тутамыз.
Ишимизде янъы ёнелишлер олса да, умумен муфтиятнынъ фаалиети, вазифелери эвельки киби беджерильмекте. Имамлар топлашувлары, диний мерасимлер,тедбирлер, ибадетлер, ватандашларымызнен корюшювлер, ресмий корюшювлер ве башкъалар отькерильмекте.
Къурултайдан сонъ бутюн Къырым боюнджа 350 дин джемиетимизни гъайрыдан тешкерюв ишлерини алып бараджакъмыз. Чюнки эписи дин джемиетлер юз файыз чалышмайлар. Языкъ ки, базы ерлерде джемаатнынъ не Къурбан байрамындан, не топлашувдан хабери ола. Дин джемиетининъ ады бар, амма онынъ эркянында адам ёкътыр. Бу себептен иш алып барылмай.
Дин джемиетининъ 11 азасы олмалы. Амма асылында эр ерде ойле дегиль. Кими чалыша, кими кетти, кими кочьти, кими вефат этти. Иште, джемиетлернинъ эркяныны текмиллемек, ишини джанландырмакъ керекмиз. Дин джемиетлери кой-къасабаларнынъ джемаатына, миллетине хызмет этмелилер. Бунынънен берабер янъы дин джемиетлерини ачмакъ меселесини бираз токътаттыкъ. Башта тешкерюв ишини беджерейик, сонъра янъы джемиетлерни ачмакъны, джедвельге алмакъны бакъаджакъмыз.
Асылда дин джемиети эки йыл чалышкъан сонъра, эсабат конференциясыны кечире. Джемиет реиси эсабат берир, тефтиш комиссиясы эсабатны бакъа, тефтиш комиссиясы да эсабат бере. Сонъра джемаат бу реиснинъ чалышмасыны яхшы сайса, кене текрар къалдыра биле.
-Акъмесджитте Буюк Джами къуруджылыгъы меселеси насыл вазиетте?
-Буюк Джами къуруджылыгъы меселеси боюнджа чалышмаларны девам этемиз. Шеэр башы Г.Бабенко бу меселе боюнджа Украина Алий Махкемесине мураджаат этти. Шеэр башы ве шурасы махкемеде бу ишнинъ бакъылмасыны беклейлер. Амма биз беклемеймиз, биз ишимизни девам этемиз. Меджлис реиси М.Джемиль бу иш башында тура.
Топракъ ресурслары боюнджа къурумларгъа бутюн весикъаларымыз теслим этильди. Биз эминмиз ки, Алий Махкеме бизим тарафымызны туткъан дёрт махкеме къарарыны козь огюне алыр.
-Багъчасарайда И.Гаспринский къургъан бинада Ислям университети ачыладжакъ, деген хабер дар-къалды. Бу акъта сёйлесенъиз.
-Бу эки къатлы бина ве онынъ янындаки медресе тамир этильди. Энди анда ятакъхане меселесини чезмек керек. Эбет, Тюркиедеки Диянет къурумынен анълашмамыз бар. Ярын ачылып чалыша билемиз, амма девлет аит органларында керекли весикъаларны азырламакъ, тасдикъламакъ керек.
О ерде иляхият окъув юрту чалышмасы бизим миллетимиз ичюн пек буюк иштир. Чюнки Къырымда алты медресемиз бар. Медреселерни битирген талебелеримиз мында университетте юксек тасиль алмалары керек.
Эбет, генчлеримизни диний тасиль алмакъ макъсадынен Тюркиеге де, арап мемлекетлерине де ёллайджакъмыз. Амма биз Ватан, миллет дуйгъусынен, генчлеримизге диний тасиль бермесек, огретмесек, бу топрагъымызгъа, Ватангъа саип оламамыз. Эм медреседе, эм университетте миллий тербиемиз олмалы.
Биз Тюркиеде дин окъув юртларында берильген тербиеге итиразымыз ёкътыр, амма бизим озь миллий тербиемиз, озь ислям университетимиз олмакъ керек. Дин оджалары Къырымда чалышаджакълар, олар халкъ къайгъы-къасеветлерини бильмек, анъламакъ кереклер.
-Мубарек Рамазан айында газетимиз вастасынен ватандашларымызгъа бир къач сёз айта билесинъиз.
-Рамазан айында Бутюн дюньядаки киби Къырымда да мусульманлар ибадет этелер. Рамазан саваплары, берекети, биз ичюн Алланынъ рахмети буюктир. Буны сенелер боюнджа инсанларгъа анълатамыз. Миллетимиз сюргюн олунып, йылларнен дининден марум олса да, джамисиз, медресесиз яшаса да, бугуньде Къырымда диний яшайышымызда базы бир енъишлер бар.
Меселя, ватандашларымыз Рамазан айында тойлар япмайлар. Я Рамазандан эвель, я да Рамазандан сонъ той кечирелер. Миллетимиз озь динине, мубарек Рамазан айына бойле урьмет этмеси биз ичюн бир зафердир. Демек келеджегимиз бар.
Миллетимиз динимизге, урф-адетлеримизге, медениетимизге, иншалла, саип оладжакъ. Эдждатларымыз мусульман олып кельдилер, келеджек несилимиз де мусульман оладжакътыр.
Белли ки, Рамазан айында мелеклер коктен энгенлер. Мусульманларнынъ ибадет япкъанларыны корелер, язалар. Биз ичюн энъ гузель ай, куньлердир. Бу айда эпимиз бол-бол савап къазанмакъ ичюн дуа этейик. Мумин чареси олгъаны къадар оразасыны тутсун, дуасыны этсин, Аллагъа ялварсын, элинден кельгени къадар ярдым этсин.
Бу Рамазан байрамыны миллетнен берабер бир куньде къаршыламамыз ичюн Аллагъа дуа этемиз. Халкъымызны больмекни Алла кимсеге насип этмесин. Миллетимизни парчаламакъ, арамызны бозмакъ истеген инсанлар арамызда олмасын. Энъ буюк истегим будыр.
Язып алгъан С.АБДУРАХМАНОВА.
Фикирлер
Фикирлеринизи языныз