Кескин меселе боюнджа къартлардан васиет
Бугунь адий корюнген бойле сёзлер
асылында фаджиамызнынъ аляметидир
Мен «Къырым»ны чокътан алам ве окъуйым. Чокъ хаберлерни бу газет ве телеяйынларымыздан окъуп-эшитип билем. Шимди ана тили меселесинен багълы чокъ музакерелер ола. Мен де сизге бир къач мисаль кетирмеге истегеним себебинден бу макъалени язмагъа къарар бердим.
Якъында бир огълан торунымнынъ догъгъан кунюне бармакъ сырасы кельди. Анда огъланнынъ ана-бабасы, сой-акъраба ве таныш-билишлери топланды. Эписи софра башында отуралар, бирер-бирер турып, баланы хайырлайлар.
Манъа да лаф бердилер. Мен турдым да озь ана тилимизде: «Дженаби Алла санъа бахт-сеадет ве хайырлы яшайыш берсин!», - дедим. Сонъра отургъанларгъа да бир-эки сёз айттым. «Сиз эпинъиз ана тилини яхшы билесиз, - дедим, - не ичюн озь тилинъизде лаф этмейсиз де, рус тилинде айтасыз, - деп дарылдым.
Бириси: «Биз озь тилимизни ичимизде алып юремиз, лякин русча лаф этмеге къолай ола», - деди.
«Ёкъ! - дедим мен. - Сиз ана тили-нъизни аякъ астында таптайсынъыз. Бизим яшларымыз озь ана тилинден ред этелер. Биз, къартлар, биткен сонъ, о яшларнынъ алы не олур экен, аджеба?».
Мен «Къырым» газетини окъугъан сонъ, таныш-билишлерге окъунъыз деп, берсем, чокъсу - биз окъусакъ, анъламаймыз, деп алмайлар, анъламагъа да тырышмайлар, истемейлер. Анъламакъ ичюн истек керек.
Бунен багълы бир мисаль даа язайым. Меним Киевде бир агъам яшай эди. Онынъ ады Мевлют Джемилев. Бизим бабаларымыз догъмуш. Шимди о арамызда ёкъ, кечинди.
Дженк биткен сонъ о Къырымгъа къайта, бакъса, бизим халкъ ёкъ. Догъмуш эвлеринде кельмешеклер яшай. Шаша-шашмалай ве юкъары органларгъа хитап эте, алекет ача. Милислер оны яхшы котеклейлер ве поездгъа миндирип, Киевге госпитальге ёллайлар. Госпитальден чыкъкъан сонъ о бир хохлушканен таныша ве онъа эвленип къала.
Бир къач йылдан сонъ о догъмушларыны къыдырып тапты. Биз мектюплешмеге башладыкъ. О башта мектюплерини русча яза эди. Бираздан сонъ манъа ана тилимизде язмагъа мураджаат этти. О, ана тилини унуттым, деп язды. Мен онъа мектюплерни къырымтатарджа язмагъа башладым.
Чокъ кечмеди, о да манъа ана тилимизде джевап язды. Демек, адамгъа бир шейни огренмек ичюн тек истек керек.
Мен шуны айтмакъ истейим ки - адамда истек олса, эр шейни япмакъ мумкюн. Бизим яшларымыз шимди гъафлет юкъуда. Келе-джегини тюшюнмейлер. Къызларымыз ябанджыларгъа акъайгъа чыкъалар, огъланларымыз ябанджыларгъа эвленелер. Сонъу не оладжагъыны ойламайлар.
Эй, къырымтатар яшларымыз! Юкъудан уянынъыз, биз къартлардан сизге васиет олсун: осюнъиз, буюнъиз, эдждатларымыздан къалгъан гузель Къырымымзны къолгъа алынъыз, озь юртунъызнынъ саиплери олу-нъыз. Сиз оны япа билесиз, ялынъыз истек, бирлик ве сагълыкъ керек. Эгер шимдики киби вазиет даа бираз девам этсе, сиз рус ве украинлернинъ къулу оладжакъсынъыз, буны яхшы тюшюн де, анъланъыз. Кеч олмасын.
Фатиме АБИЛЬТАРОВА,
Багъчасарай районы, Базарчыкъ (Почтовое) к.
Фикирлер
Фикирлеринизи языныз