«Къырым - меним ватаным»
28 Янв 2009 | Миллий тарих
Китап рафларынъызгъа
Миллий арекетнинъ фааль иштиракчиси, алим, шаир, терджиман Юрий Османовнынъ
несиллерге къалдыргъан иджадий мирасы
23-январь куню И.Гаспринский адына китапханеде Миллий арекетнинъ фааль иштиракчиси, истидатлы шаир Юрий Османовнынъ «Къырым - меним ватаным» адлы шиирлер китабынынъ такъдими олып кечти. Китапханенинъ окъув залы къырымтатар миллий халкъ арекети иштиракчилери, Ю.Османовнынъ достлары, сой-акърабалары, девирий матбуат хадимлеринен рыкъма-рыкъ толды.
Тедбирни китапханенинъ мудири Айдер Эмиров ачты, хадими Лиля Къадырова алып барды. Ильк сёз Миллий арекет иштиракчиси Гомер Баевге берильди. О Ю.Османовнынъ омюри ве фаалиети акъкъында икяе этер экен, джумледен, бойле деди:
-Юрий Османов 1941 сенеси Куйбышев районынынъ Буюк-Къаралез коюнде дюньягъа кельди. О къырымтатар миллий арекети эсасчыларынынъ бири Бекир Османовнынъ огълудыр. Балалыкътан халкъны ватангъа къайтарув гъаесини озюне синъдирди. 1958 сенеси мектепни битирген Юра Москвадаки Бауман адына университетке кирип окъуй.
Битирген сонъ Дубна шеэриндеки ядер теткъикъаты институтында чалышмагъа башлай. Студентлик девиринде миллий арекет ишине фааль кирише эм де И.Гаспринскийнинъ мирасыны огрене. 1968 сенеси 2,5 йылгъа къапала. Азат олгъан сонъ, 1970 сенеси Сумгаитте джам заводынынъ лейиха болюгинде ишлей, 1972 сенеси Фергъанагъа къайта ве къыскъа муддет «Гипроводхоз» институтынынъ лейиха болюгинде чалыша.
Озь зенаатыны севгенине, иджадий янашкъанына бакъмадан, онынъ омюрининъ эсас манасы халкъынынъ миллий акъ-укъукъыны къорчалав эди. Шу себептен миллий арекеттеки ишини фааллештире, нетиджеде, о даимий суретте КГБнинъ незарети астында булуна ве онъа къаршы малюматлар топлайлар, тинтювлер япалар.
Юрий Османов 1982 сенеси кене апске алына. 1983 сенеси учь йылгъа къапатыла. Муддети битмесине учь кунь къалгъанда, кене махкеме этелер ве оны рухий хаста деп бельгилейлер. 1987 сенеси Фергъана шеэриндеки «психушка»гъа ёллайлар. Оны еди йылдан сонъ азат этелер.
Ю.Османовны 1989 сенеси къырымтатар меселелери боюнджа СССР Девлет комиссиясына аза этелер. Ватангъа кочькен сонъ исе оны Сургюн олунгъан халкъларнынъ ишлери боюнджа Комитетке идаре этиджи, 1991 сенеси исе реис оларакъ тайинлейлер.1991 сенеси кузьде «Арекет» газетине эсас къоя ве омюрининъ сонъки кунюне къадар муаррири ола. Юрий Османов 1993 сенеси 6-ноябрьде белли олмагъан вазиетте ольдюриле.
Юрий Османов озь халкъына ве онынъ келеджегине ишана эди. О халкъынынъ акъ-укъукъы узеринде курешмекнен бир сырада озь дуйгъуларыны, ишанчыны, умют ве арзуларыны шиирлерде ифаделеди. Юрий Османовнынъ омюри халкъынен сыкъы багълы эди. Онынъ иджадында граждан ве фельсефий шиирлери эсас ерни тута. Бир сыра эсерлери терджимеий алыны тасвирлей. Бу джыйынтыкънынъ дюнья юзю корьмеси курешчи-шаирнинъ хатырасыны айдынлата.
Тедбирде сафдашлары Халит Бекташ, Рефат Сейдамет, Билял Сеитаблаев, Сеитягъя Билялов, Мурахас Нурфет, Ленура Мерджан къызы, шаирлер Риза Фазыл, Аблязиз Велиев, «Маарифчи» бирлешмеси адындан Сейран Усеинов, «Полуостров» газетининъ муаррири Васви Абдураимов, Бутюнукраин информацион меркезининъ реиси Владимир Ермаков ве дигерлери чыкъышта булундылар. Олар Ю.Османовнынъ япкъан ишлери, корюшювлери эм де шиирлеринден алгъан тесирлери акъкъында икяе эттилер.
Миллий академик театримизнинъ артисти Фатма Асанова, КъМП университетининъ студенти Ленияра Абдурахманова муэллифнинъ шиирлерини окъудылар. Белли йырджы Рустем Меметов ватанпервер тюркюлерни иджра этип, тедбирни яраштырды. Тедбирнинъ сонъунда Ю.Османовнынъ рефикъасы Айше ханым кельгенлерге тешеккюр бильдирди ве Ю.Османовнынъ эвлятларына, омюр аркъадашына багъышлап язгъан шиирлерини окъуды. Субет ве хатырлавлар къаве софрасы башында девам этти.
Наджие АМЕТОВА.
Фикирлер
Фикирлеринизи языныз